Afweerstoornis en reizen

Is uw afweer verlaagd door een ziekte of door medicijnen? Dan kunnen de volgende onderwerpen voor u interessant zijn.

Mijn afweer is verlaagd

Uw afweer kan verlaagd zijn door een ziekte, zoals kanker of HIV. Ook kunnen bepaalde medicijnen de afweer verlagen. Deze medicijnen heten ‘immunosuppressiva’. Medicijnen die uw afweer verlagen worden vaak gegeven bij auto-immuunziekten zoals reuma of een chronische darmontsteking. Voorbeelden van afweerremmers zijn prednison, methotrexaat of azathioprine. Wanneer u chemotherapie voor kanker heeft (gehad), is uw afweer vaak ook tijdelijk verlaagd.

Vaccineren bij een verlaagde afweer

Als uw afweer verminderd is door ziekte of door medicijnen, dan bent u gevoeliger voor infecties. Bepaalde infecties kunnen ernstiger verlopen, zoals bijvoorbeeld de griep of tuberculose.  Daarom zijn vaccinaties belangrijk bij een verlaagde afweer.

Vaccinaties zorgen ervoor dat uw afweer antistoffen gaat aanmaken, die u beschermen tegen een ziekte. Maar als uw afweer niet goed werkt, kan het zijn dat uw lichaam niet genoeg antistoffen aanmaakt na een vaccinatie. Daarom is het belangrijk om, 4 tot 8 weken na de vaccinatie, bloedonderzoek te doen. Dan weet u of u goed beschermd bent of niet.

De gele koorts vaccinatie en afweerstoornissen

Heeft u plannen om een reis te maken naar Midden-Afrika of Zuid-Amerika én gebruikt u medicijnen die de afweer verminderen? Dan kan het gebeuren dat u de gele koorts vaccinatie niet mag hebben. Maak een afspraak bij de GGD voordat u uw reis boekt. Dan wegen we samen met u de risico's af. Lees het artikel over de vaccinatiecheck.

Gele koorts is een gevaarlijke ziekte. Het virus wordt overgebracht door muggen. Tegen gele koorts kunt u zich laten vaccineren. Het gele koortsvaccin bevat verzwakt levend virus. We noemen het ook wel “levend” vaccin. Na vaccinatie maakt uw lichaam antistoffen aan tegen de ziekte. Na één vaccinatie bent u voor de rest van uw leven beschermd tegen gele koorts.

De vaccinatie is voor de meeste mensen veilig. Maar dit geldt niet voor mensen met een afweerstoornis. Zij kunnen ziek worden van het vaccin. Daarom mag het niet gegeven worden aan mensen met een ernstige afweerstoornis. Soms kan in overleg met de een specialist (bijv. uw reumatoloog) worden besloten om eerst de gele koorts vaccinatie te krijgen en pas later te beginnen met de medicijnen. Als u al afweerremmende medicijnen gebruikt, kunt u misschien tijdelijk stoppen met uw medicijnen zodat u gevaccineerd kunt worden. Bespreek dit met uw specialist.

Wat te doen als ik geen vaccinatie tegen gele koorts mag?

Op het spreekuur bij de GGD bekijken we of u tegen gele koorts gevaccineerd kunt worden. Is dat niet het geval, dan bespreken we met u de risico’s van uw reis. Zijn de risico’s te groot, dan bespreken we de mogelijkheden om uw reis om te boeken naar een minder risicovol land.
Het is natuurlijk een teleurstelling als u al geboekt heeft en pas daarna op het spreekuurhoort dat de door u geboekte reis een gevaar oplevert voor uw gezondheid.

TIP: Maak daarom, voor het boeken van de reis, een afspraak bij een GGD bij u in de buurt.

Tips voor de (sub)tropen:

  • Bespreek uw reis met de GGD voordat u boekt. Sommige reizen geven een (te) groot gezondheidsrisico. Vermijd lange en primitieve reizen. Vraag persoonlijk advies.
  • Neem ruim de tijd voor vaccinaties voorafgaand aan de reis. Kom minimaal 6 weken, maar liever nog eerder, voor vertrek naar het spreekuur. Hoe eerder u komt, hoe beter u gevaccineerd kunt worden. Een complete hepatitis A of B serie met bloedonderzoek duurt bijvoorbeeld 7-8 maanden.
  • Bekijk voor vertrek waar zich ziekenhuizen bevinden in het land van bestemming.
  • Zorg voor een goede (reis-)verzekering. Vergoed uw verzekering de kosten van repatriëring (voortijdig teruggevlogen worden)?
  • Bespreek met uw arts of de GGD of het nodig is om antibiotica mee te nemen.
  • Neem altijd een koortsthermometer mee.
  • Was regelmatig uw handen met water en zeep, of gebruik handgel voordat u eet en nadat u naar het toilet bent geweest.
  • Eet geen rauw voedsel, tenzij u het gewassen of gepeld hebt. Meer over eten en drinken vindt u op onze website.
  • Voorkom dat u samen met hoestende mensen in een kleine ruimte verblijft. Vermijd daarom het openbaar vervoer.

Risico’s van reizen met een verlaagde afweer

Een verlaagde afweer maakt je gevoeliger voor infecties. Ook kunnen infecties ernstiger verlopen.

Darminfecties

In de tropen komen andere bacteriën en virussen voor dan in Nederland. De meest voorkomende infectie bij reizigers is een darmontsteking of buikgriep. Als uw afweer verminderd is, kunt u door een darmontsteking uitdrogen of ernstig ziek worden; opname in een ziekenhuis is dan noodzakelijk.

Tuberculose

Tuberculose komt nog in veel landen voor. Vooral in het zuiden van Afrika. Het kan gevaarlijk zijn om in bepaalde landen te gaan werken, met name in bijvoorbeeld een ziekenhuis of weeshuis. Vraag de tuberculose-afdeling van uw GGD altijd om een persoonlijk advies ruim voordat u vertrekt. Dit advies is gratis.

Als uw afweer zeer ernstig verlaagd is

Sommige mensen hebben een zeer ernstig gestoorde afweer. Bijvoorbeeld als u een orgaantransplantatie heeft gehad of meerdere afweerremmers tegelijk gebruikt. Dan kan een bezoek aan de tropen een groot risico zijn. Denk aan een avontuurlijke reis door een natuurgebied ver van de bewoonde wereld. Overleg met uw behandelaar of met uw GGD over welke landen veilig voor u zijn. Gaat u toch naar de tropen? Neem dan bovenstaande tips ter harte. Aanvullende adviezen bij een zeer ernstige afweerstoornis zijn om niet op blote voeten te lopen, en geen grotten te bezoeken. Dit geeft namelijk ook een risico op bepaalde infecties.

JH/GH->13-6-2017

Blokken

Muggenwering door DEET, klamboe en kleding
Gebruik ORS bij diarree