Duiken: de wereld onder water

Veel Nederlanders gaan op vakantie om de mooie flora en fauna onder water te bewonderen. Er zijn echter wel wat regels waar je op moet letten als je wilt gaan duiken. Zo mag je voor je gaat vliegen niet duiken. Maar hoe zit het eigenlijk met duiken na het vliegen? 

Decompressieziekte voorkomen

Duiken vraagt om een behoorlijke inspanning. Duik je dieper dan 6 meter onder water dan kun je verzwarende omstandigheden tegenkomen zoals extreme kou en onderstroming. Zelfs ervaren duikers worden hierdoor verrast worden. Wat er ook gebeurt, het blijft in alle omstandigheden belangrijk om gecontroleerd te stijgen om decompressieziekte te voorkomen.

Wie wil duiken moet een medische verklaring hebben. Hiervoor dient een duikkeuring plaats te vinden. Een goed medisch advies vergt echter de nodige kennis. In landen, zoals Egypte, worden deze verklaringen echter als broodjes verkocht. Dit zonder navraag te doen naar iemands gezondheid. Onder bepaalde omstandigheden kan dit echter tot problemen leiden.

Zuurstof en stikstof, hoe zit het ook alweer?

Lucht bestaat voor een vijfde uit zuurstof en voor vier vijfde uit stikstof. Naarmate de druk toeneemt, krijg je meer stikstof binnen. Een klein deel van de stikstof wordt in het bloed opgenomen en opgeslagen in het lichaam. Het lichaam moet de opgenomen stikstof zelf uitwassen via de longen en dat kost tijd. Om decompressieziekte te voorkomen mag je dus min. 18 uur na de laatste duik niet vliegen. Nog beter is het om na een intensieve duikvakantie de eerst 24 uur niet te vliegen.

Andersom kom je tijdens een vliegreis niet onder verhoogde druk, dus neem je ook niet meer stikstof op in je lichaam. Wanneer je na de reis niet te zeer vermoeid bent kun je met een gerust hart gaan duiken. Ben je wel erg vermoeid? Rust dan eerst lekker uit, want een vermoeide duiker loopt meer risico's dan een uitgeruste duiker.

Duiken met medische problemen

Na een infarct, dotteringreep of bypass operatie wordt geadviseerd minimaal een jaar niet duiken. Na een spontane klaplong wordt zelfs geadviseerd om nooit meer te duiken. Ook zwangeren worden ontraden om, met name in de eerste 3 maanden van de zwangerschap, deze sport te bedrijven. Zelfs de meeste medicijnen maken duiken onwenselijk! Er vinden helaas nog steeds veel dodelijke duikongevallen plaats. In Nederland ongeveer 10 per jaar. In totaal zijn er 5 tot 18 slachtoffers per 100.000 duiken. De hoofdoorzaken van een dodelijke afloop zijn:

  • paniek en vermoeidheid (39%);
  • slechte uitrusting (33%);
  • cardiale aandoening (12%);
  • astma (11%);
  • gebruik van alcohol en drugs (7%).

Dit onderstreept maar weer dat het nemen van een duik vaker onderschat wordt.

Adviezen:

  • Zorg dat je uitgerust bent en niet onder invloed van alcohol of drugs.
  • Duik alleen met een buddy.
  • Plan niet meteen na de vliegreis of vlak voor de terugvlucht een duik.
  • Plan de duik bij een goed aangeschreven duikorganisatie.
  • Laat de medische verklaring opmaken door een professionele keuringsarts in Nederland.

Klachten die binnen 24 uur na de duik ontstaan zijn meestal ten gevolge van deze sport of een decompressie.  Indien ze 24 uur na het duiken ontstaan hebben ze meestal een andere oorzaak. Klachten van decompressieziekten zijn bijvoorbeeld gewrichtsklachten, verlammingsverschijnselen en ontstekingsreacties van het zenuwstelsel. In Nederland staan artsen van de afdeling Hyperbare Geneeskunde van het AMC in Amsterdam en het Duik medisch Centrum van de Koninklijke Marine paraat om personen met verschijnselen van decompressieziekte te behandelen.

Zie voor verdere informatie ook de websites van: