Wat is leptospirose?
Leptospirose is een ziekte die lijkt op een ernstige griep met hoge koorts. De bacterie komt in je bloed en kan zo je nieren of lever aantasten. Zonder behandeling in het ziekenhuis kan dit dodelijk zijn.
Komt leptospirose door een bacterie?
Ja, de bacteriën die leptospirose veroorzaken noemen we leptospiren. Zij kunnen de ziekte van Weil veroorzaken. Die leptospiren zitten in urine van ratten of in water * wat is vervuild met rattenurine.
Mildere vormen van leptospirose zijn:
- Melkerskoorts, dit komt door urine van runderen.
- Modderkoorts, dit komt door muizenurine.
Kun je door zwemmen leptospirose oplopen?
Ja, je kunt leptospirose oplopen door contact met oppervlaktewater, denk aan zwemmen, mudruns, raften, kajakken, kanovaren, caving, canyoning, tuben, jungletochten of duiken. In stilstaand natuurwater of lauw water is de kans wat groter.
Hoe krijg je leptospirose ?
Via kleine wondjes of via je slijmvliezen (mond, neus, ogen) kan de bacterie je lichaam in komen. Modder of vochtige grond waarin een rat heeft geplast kan ook besmet zijn met de bacterie. Zo kun jij besmet worden.
Mensen kunnen andere mensen besmetten, maar dat gebeurt bijna nooit.
Komt leptospirose in Nederland voor?
Leptospirose komt overal in de wereld voor, ook in Nederland. In Nederland vinden we de bacterie vooral bij wilde ratten of andere knaagdieren. We zien de ziekte vaker in de (sub)tropen. Denk aan Sub-Sahara Afrika, Azië, Oceanië, Latijns-Amerika en het Caribisch gebied. Na lange moessons of na overstromingen komt het vaker voor.
Word je ziek van leptospirose?
Ja, maar meestal verloopt leptospirose mild en lijken de klachten op griep. Denk aan koorts, hoofdpijn, spier- en gewrichtspijn, misselijkheid, braken, diarree en/of minder urine.
Soms verloopt de ziekte ernstiger en kun je hersenvliesontsteking krijgen of krijg je problemen met je nieren en lever.
Kun je een besmetting met leptospirose voorkomen?
Ja, je kunt zelf veel doen om te voorkomen dat je leptospirose oploopt.
- Bedek wondjes met een waterdichte pleister als je het water* in gaat.
- Probeer tijdens wateractiviteiten te voorkomen dat je wondjes krijgt.
- Zwem, sport op speel niet in lauw en weinig stromend water*, vooral na hevige regenval of overstromingen.
- Let op dat je geen water in je mond, neus en ogen krijgt tijdens het zwemmen* in meren, rivieren of moerassen.
- Voorkom dat je in contact komt met:
- urine van ratten en muizen;
- modder of aarde in een gebied waar ratten of muizen kunnen leven. Bijvoorbeeld door de juiste kleding en dichte schoenen te dragen.
- Was jezelf of douche goed af na contact met dierlijke urine, modder of besmet water.
- Raak dode dieren nooit aan.
- Het vaccin tegen leptospirose wordt niet aan reizigers geadviseerd. Toch willen we reizigers wijzen op de risico’s i.v.m. mogelijk activiteiten in het buitenland, zodat je zelf preventieve maatregelen kunt nemen.
* Geldt alleen voor (zoet)natuurwater, meertjes, riviertjes, beekjes, modder, niet voor een chloorzwembad en niet voor de zoute zee.
De informatie op deze pagina is tot stand gekomen met behulp van informatie LCR, RIVM en GGD-artsen.
Ja, er is een vaccin tegen leptospirose, maar dit wordt niet geadviseerd aan reizigers. In uitzonderlijke gevallen kan een preventieve antibiotica kuur voorgeschreven worden.
Heb je mogelijk risico gelopen en nu een flinke griep? Ga dan naar je (huis)arts. Vertel welke activiteiten je hebt gedaan en waar dat was.
De huisarts kan je een antibioticumkuur geven. Bij ernstige klachten moet je naar het ziekenhuis.
De ziekte van Weil verloopt ernstiger als je zwanger bent.
Hierbij krijg je plotseling hoge koorts, koude rillingen, buikpijn, braken, spierpijn (vooral in de kuiten) en erge hoofdpijn. Je kunt geel gaan zien, bloedingen in je huid krijgen en problemen met je nieren krijgen. Dit kan dodelijk zijn.
Als je medicijnen gebruikt die de afweer verlagen verloopt de ziekte van Weil ernstiger. Je krijgt dan plotseling hoge koorts, koude rillingen, braken, buikpijn, vooral in de kuiten: spierpijn en erge hoofdpijn. Je kunt geel gaan zien, bloedingen in je huid krijgen en problemen met je nieren krijgen. Dit kan dodelijk zijn.
Kijk voor meer informatie:
- de folder leptospirose;
- de website van het RIVM;
- op onze website Vaccinatiesopmaat.nl over leptospirose.