Rabiës

Wat is rabiës?

Rabiës (hondsdolheid) is een ernstige infectie van de hersenen, veroorzaakt door een virus. Rabiës begint met griepachtige verschijnselen. Vervolgens kunnen ofwel hyperactiviteit en krampen ofwel verlammingsverschijnselen optreden. Rabiës is een zeer ernstige ziekte die vrijwel altijd tot de dood leidt. Jaarlijks overlijden er in de wereld rond de 59.000 mensen aan rabiës*

Hoe loop ik rabiës op?

Als u wordt gebeten kan het rabiësvirus het lichaam binnendringen Dit kan ook wanneer u over wondjes gelikt of gekrabd wordt. Veel toeristen blijken te worden gebeten of gekrabd door honden of apen. Maar ook katten en vleermuizen kunnen rabiës overbrengen. Als u wordt gebeten of gekrabd heeft u direct medische hulp nodig. Wanneer u vooraf niet bent gevaccineerd tegen rabiës, heeft u antistoffen (MARIG) nodig. Deze antistoffen zijn moeilijk verkrijgbaar in sommige landen. Als u vooraf wel gevaccineerd bent, heeft u na een beet of krab enkel twee vaccinaties nodig. Deze zijn meestal wel verkrijgbaar.

In Nederland komt de ziekte nauwelijks voor. We zien rabiës voornamelijk als importziekte. De tijd tussen besmet worden en de verschijnselen is gemiddeld 20-90 dagen. Dit hangt af van de plaats van bijv. de beet. Dat wil zeggen: hoe dichter de beet bij de hersenen zit, des te korter is de tijd tot de ziekteverschijnselen ontstaan. Het kan zelfs, in zeldzame gevallen, variëren van vijf dagen tot een jaar.

Hoe bescherm ik mezelf tegen rabiës?

  • Vermijd al het contact met dieren, hoe schattig ze er ook uit zien. Raak geen dode dieren aan.
  • Vertel uw kind duidelijk dat het op reis geen dieren mag aaien of voeren.
  • Soms worden voor vertrek al vaccinaties tegen rabiës geadviseerd.
    Een vaccinatieserie bestaat uit twee prikken volgens een vast schema (dag 0, 7). Dit geeft een levenslange basisbescherming. De vaccinatie wordt in de spier in de bovenarm toegediend. Sommige GGD-en bieden ook vaccinatie in de huid aan. Er zijn dan twee prikken per keer nodig. Deze methode is goedkoper, maar niet voor iedereen weggelegd.
  • Indien u toch gebeten, gekrabd of gelikt wordt door een dier, adviseren wij direct de wond zorgvuldig en grondig te reinigen en spoelen met water en zeep > 15 minuten. Desinfecteer de wond indien mogelijk met alcohol 70%.
  • Let op: gebruikt u medicijnen die de afweer verlagen? Dan geldt voor u een ander schema. Maak bij voorkeur 6 weken voor vertrek een afspraak.

Wat te doen bij een dierenbeet, een krab of als u gelikt bent over een wond?

  • Spoel de wond langdurig schoon met veel water en zeep. Ontsmet daarna de wond met jodium of alcohol 70%. Bel direct naar de alarmcentrale van uw ziektekostenverzekeraar, ook als u vooraf tegen rabiës bent ingeënt. Zij kunnen adviseren over de nodige behandeling en helpen u zoeken waar deze behandeling beschikbaar is. Soms zijn antibiotica of een tetanusvaccinatie nodig.
  • Op basis van de verwonding bepaalt een arts welke behandeling u moet krijgen na een blootstelling. Zorg dat u uw vaccinatiegegevens meeneemt naar de arts.
  • Heeft u na uw reis nog vaccinaties nodig? Bel dan uw GGD.

Meer weten?

Kijk bij reistips voor nog meer tips op reis.

Lees de informatie over rabiës op de website van het RIVM.

*MMWR 18dec 2015

Bron: RIVM/LCR 9-10-'18